หลังนั่งสมาธิต้องแผ่เมตตาหรือไม่ ?
ถาม : ก่อนนั่งสมาธิต้องกล่าวคำขึ้นกัมมัฏฐานทุกครั้งหรือไม่ ? และหลังจากนั่งสมาธิแล้ว จะต้องแผ่เมตตาต่างๆ อีก หรือไม่ ?
ตอบ : เรื่องการกล่าวคำขึ้นกัมมัฏฐานนั้น เป็นแบบวิธีสำหรับ ผู้ที่ยังใหม่ หรือกระทำอย่างเป็นทางการ แต่การปฏิบัติธรรมแล้ว กระทำได้ทุกอิริยาบถ คือ เดิน ยืน นั่ง นอน ทุกโอกาสที่ว่างจากภาระกิจอื่น แต่การกล่าวคำขึ้นกัมมัฏฐาน ก็ควรทำในโอกาสอันควร เพื่อระลึก คุณพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
การแผ่เมตตาพรหมวิหารนั้น "พรหมวิหาร" เป็นคุณธรรมที่ควรปฏิบัติตลอดเวลา เพราะ "เป็นเครื่องอยู่ของผู้ใหญ่" แต่เมื่อปฏิบัติพระกัมมัฏฐานเสร็จสิ้นแล้วแต่ละครั้ง ควรจะได้ตั้งใจแผ่เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา รวมตลอดทั้งการอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้มีพระคุณ และสัตว์โลกทั้งปวง
เหตุนี้เพราะอะไร? เพราะในขณะปฏิบัติพระกัมมัฏฐานอยู่นั้น ใจนั้น หยุดนิ่งผ่องใส และกำลังเจริญปัญญาในสภาวธรรม และสัจจธรรมตามที่เป็นจริง บริสุทธิ์มาก เมื่อบริสุทธิ์มาก เราแผ่เมตตา อุทิศส่วนกุศลในขณะนั้น จึงมีผลมาก ยกตัวอย่างผู้ที่ถึงธรรมกาย สามารถแผ่เมตตาและอุทิศส่วนกุศลให้สัตว์โลกหมดทั้งจักรวาลนี้ก็ได้ และในส่วนแผ่เมตตานั้น ยังมีสิทธิแผ่เมตตาในระดับฌานได้
และเมื่อน้อมภพ ๓ คือทั้งจักรวาลขึ้นมาเป็นกสิณอยู่ ณ ศูนย์กลางของธรรมกาย ขยายข่ายของญาณธรรมกายให้เต็มภพเต็มจักรวาลแล้ว ผลก็คือว่า สามารถแผ่เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และอุทิศส่วนกุศล ได้ผลอย่างกว้างขวางที่สุดไม่มีประมาณ และนั้นแหละ คืออัปปมาปัญญา.
คำสอนหลวงป๋า หลวงป๋าตอบปัญหาธรรมปฏิบัติ
พระเทพญาณมงคล (เสริมชัย ชยมงฺคโล)
ปฐมเจ้าอาวาสวัดหลวงพ่อสดธรรมกายาราม ราชบุรี
(๒๑๗/๑๓)
